Koerdische auteur Yavuz Ekinci wil Koerdische literatuur bekender maken

Over Koerden horen we vooral in kranten. Dat is zelfs zo in Turkije, een land waar de Koerden ruim een vijfde van de totale bevolking uitmaken. Maar als het aan de jonge Koerdische auteur Yavuz Ekinci ligt, komt daar binnenkort verandering in.

‘Je hebt in de Koerdische literatuur heel goede romans,’ zegt Ekinci in een recent interview. Maar in Turkije zijn ze nauwelijks verkrijgbaar. ‘En dat terwijl die romans wel in allerlei andere talen vertaald worden.’

Ekinci (1979), geboren in Batman in het Koerdische zuidoosten van Turkije, schrijft zijn korte verhalen en romans in het Turks, zoals veel Koerdische auteurs in een andere taal schrijven. Zijn nieuwsgierigheid naar het werk van zijn Koerdische collega’s die ook ‘uit hun taal verbannen zijn’ stond aan de basis van een nieuw literair project. Als redacteur voor de serie Sarı Kitaplar (‘Gele boeken’) maakte hij een keuze uit het werk van succesvolle Koerdische auteurs die in andere landen leven, in andere talen schrijven.

Een roman bijvoorbeeld van Sherko Fatah, een Koerdische auteur die in het Duits schrijft. En een bekroonde Engelse roman van Ariel Sabar, een joodse Koerd die werd geboren in het Noord-Iraakse Zakho, maar nu in Amerika woont.

De geselecteerde romans, oorspronkelijk geschreven in talen als Duits, Grieks, Russisch, Engels, Frans, Arabisch of Perzisch worden vertaald in het Turks en in het Koerdisch – dat wil zeggen: de Koerdische taal die in Turkije het meest gesproken wordt. Overigens blijkt het nog niet zo eenvoudig om voldoende Koerdische vertalers te vinden, zegt Ekinci. Dat Koerdisch onderwijs in Turkije jarenlang verboden was heeft zijn gevolgen gehad. Zowel de Turkse als de Koerdische vertalingen worden uitgegeven door de Istanbulse uitgeverij Ayrıntı.

Literatuur staat niet los van de politiek, volgens Ekinci. ‘Als de vertalingen klaar zijn kunnen lezers zowel in het Turks als in het Koerdisch zien hoe een kwestie die al eeuwenlang speelt zijn weerslag heeft in de literatuur.’ Het eerste, net verschenen boek in de serie is een roman van Selîm Berekat, een auteur uit Syrisch-Koerdistan, die in het Arabisch schrijft. Ekinci: ‘We hebben steeds via het nieuws gevolgd wat er in Rojava leeft. Maar de ziel van een gebied, de mensen die er wonen, worden het allerbest weergegeven in de kunst en literatuur uit die streek.’

 

Dit artikel schreef ik voor de website van 360 Magazine. Het verscheen op 18 maart 2015.