Performance over Tanpınars ‘Het klokkengelijkzetinstituut’ (Amsterdam, 30 januari en 2 februari 2018)

Vanavond presenteert kunstenaar Baha Görkem Yalım een performance gebaseerd op Het klokkengelijkzetinstituut, een roman van Ahmet Hamdi Tanpınar. De Turkse tekst vormt samen met de Nederlandse, de Duitse en de Engelse vertaling van de roman het uitgangspunt voor de (Engelstalige) voorstelling.

Uit de aankondiging:

“The performance follows a similar allegory to Tanpınar’s: replacing critique with a compositionist proposition, this time also subjecting western modernity. Time Regulation Institute aims to bring together the detached plateaus and ideological plains of middle east and west, not only by dealing with the question who is entitled to inhabit empty spaces?, but also through its oblique critique and allegorical movement; the horizontalisation of the vertical. Simultaneously the work questions freedom from the perspective of an immigrating artist.” 

Adres:
Kraijenhoffstraat 34
1028 RL AMSTERDAM

Aanvang: 20.30 uur (deuren open om 20.00 uur)

Klik hier voor meer informatie over de performance.

De performance wordt georganiseerd door Manifold Books, een platform, geïnitieerd door Maartje Fliervoet, dat de verbindingen tussen kunst en boeken onderzoekt. Klik hier voor meer informatie over het platform en (eerdere) performances.

 

Dichter Efe Murad en ‘De straten van Istanbul’ op Winternachten (Den Haag, 20 januari 2018)

Efe Murad

De dichter Efe Murad is een van de deelnemers aan Winternachten 2018, dat van 18 – 21 januari in Den Haag plaatsvindt. Efe Murad (1987) studeerde filosofie aan Princeton en werkt nu aan een proefschrift in Osmaanse geschiedenis en Arabische filosofie en theologie aan Harvard. Hij publiceerde vijf dichtbundels en vijf vertalingen in het Turks van de Iraanse dichters M. Azad en Fereydoone Moshiri en van de Amerikaanse dichters C.K. Williams, Susan Howe and Lyn Hejinian.

Efe Murad zal onder andere medewerking verlenen aan de voorstelling De straten van Istanbul – Verzet en poëzie, op zaterdag 20 januari om 20u55.

Winternachten over De straten van Istanbul:

De straten en pleinen van Istanbul waren tijdens de Gezi-opstand van 2013 plekken waar werd geprotesteerd tegen autoritaire politiek en nietsontziende marktwerking. Men probeerde er een aanzet te geven tot verandering in de Turkse politiek.

Hoe kijkt de jonge dichter, essayist en criticus Efe Murad vijf jaar later naar de situatie in zijn land? En hoe ziet de literaire kaart van Istanbul er op dit moment uit? Efe Murad vertelt over de stad, wandelt er doorheen en draagt voor uit zijn werk, waaronder uit het gedicht Kapital Öldürür! (‘Kapitaal doodt!’), dat hij schreef met zijn generatiegenoten Sinan Özdemir en İsmail Aslan en dat een van de meest directe confrontaties met het Turkije van de afgelopen jaren vormt.

Çağlar Köseoğlu kijkt vanuit Nederland naar Istanbul en vergroot zo de kaart. Zijn poëzie vervormt de geschiedenis van de republiek Turkije en de situatie in Nederland tot iets nieuws en laat zien hoe geweld, taal en geografie samenhangen.

Irina Baldini danst in deze korte voorstelling improviserend door de kaart, baant zich een eigen pad door het stratenplan, de wolkenkrabbers en de luxe flatgebouwen van Istanbul en denkt in beweging na over de zoektocht naar open plekken in een stad waar de staat beslag heeft gelegd op de publieke ruimte.”

De tekst die de basis vormt voor de voorstelling, Het plezier van lege plekken, is in een vertaling van Hanneke van der Heijden verschenen in het decembernummer van tijdschrift De Gids. Afleveringen van De Gids zijn verkrijgbaar op het festival.

Voor een overzicht van alle programma-onderdelen waaraan Efe Murad meewerkt, klik hier.

 

Verzoek om informatie: wanneer kwam Fakir Baykurt naar Nederland?

Op de muur van Havikshorst nummer 1 in Leiden staat het gedicht ´Gelincikler’ (‘Klaprozen’) van de Turkse schrijver en vakbondsman Fakir Baykurt. Baykurt (Yeşilova, 1929 – Essen, 1999) is de auteur van een groot aantal romans, korte verhalen en kinderboeken. Vanaf de jaren zeventig schreef hij veelvuldig over het leven van Turkse arbeidsmigranten en hun gezinnen in Duitsland, de mensen die waren opgegroeid in de Anatolische dorpen die hij in zijn vroege werk vaak beschreef. Zelf verhuisde hij aan het eind van zijn leven ook naar Duitsland. Naast zijn prozawerk bracht Baykurt twee dichtbundels uit. In 1979 was hij te gast op Poetry Park in Rotterdam.

Het muurgedicht is, net als vele andere, een initiatief van de Stichting Tegenbeeld.

Maar wie ‘Gelincikler’ wil zien, hoeft niet per se naar Leiden. Er is ook een website waar alle muurgedichten zijn afgebeeld. Iedere schildering gaat vergezeld van informatie over de dichter en een vertaling van zijn of haar gedicht.

Vrijwilligers zijn nu bezig de informatie op de website te vernieuwen. Jannet van der Hoek, die de informatie over Fakir Baykurt coördineert, is in dat verband op zoek naar gegevens over de bezoeken van Baykurt aan Nederland heeft gebracht.

Wie iets kan vertellen of materiaal heeft over (een van) de bezoeken van Fakir Baykurt aan Nederland, kan contact opnemen met Jannet van der Hoek, emailadres: jannetvanderhoek@gmail.com

Klik hier voor de pagina over Fakir Baykurt en de vertaling ‘Klaprozen’ door Gerard Bosscha Erdbrink.

En nu het Turks – interview door Roger Abrahams over de vertaling ‘De vrouw met het rode haar’

Journalist Roger Abrahams houdt van taal (en van geschiedenis). Op zijn website schrijft hij regelmatig over allerlei ‘niet-Nederlandse’ talen. Aramees bijvoorbeeld. Sinds dit jaar heeft hij ook een speciale rubriek ‘De vertalers’, een serie interviews waarin een vertaler iets vertelt over zijn of haar recente romanvertaling. Uitgangspunt voor het gesprek is een fragment uit de roman, in het Nederlands en in de brontaal, hoe onbekend die taal voor Nederlandstaligen ook mag zijn. Het intrigerende is dat ook als je een taal niet kent, je enkel door goed te kijken naar regelmatigheden in een fragment, toch allerlei structurele kenmerken kunt afleiden (en vragen kunt formuleren over de onbegrijpelijke rest).

Ook De vrouw met het rode haar, de Nederlandse vertaling van Orhan Pamuks Kırmızı Saçlı Kadın, is onder het mes gelegd. Voor wie een fragmentje uit het Turkse origineel wil zien, en meer wil horen over de roman en de Nederlandse vertaling: het interview staat hier.

 

Net verschenen: ‘De vrouw met het rode haar’ van Orhan Pamuk

´Hoe meer ik aan de gebeurtenissen terugdenk, hoe meer ik in ze doordring. Daardoor voel ik dat u in mijn kielzog ook zult worden meegesleurd in de geheimen van wat het betekent vader en zoon te zijn.´

Dat schrijft Orhan Pamuk op de eerste pagina van zijn nieuwe roman, De vrouw met het rode haar, die draait om de relatie tussen vader en zonen. En om de kracht van verhalen en legendes.

Cem, een zestienjarige scholier uit Istanbul, is aanvankelijk vooral een zoon. Zijn vader heeft heeft het gezin verlaten. Cem moet zelf het geld voor zijn studie verdienen en helpt bij wijze van vakantiebaantje in de jaren tachtig een zomer lang een puttengraver die de opdracht heeft water aan te boren op een droge vlakte in de buurt van de stad.

Overdag is het tweetal in de brandende zon in de weer met schop en pikhouweel, en met zware emmers zand die omhoog getakeld moeten worden, ‘s avonds vertelt puttengraver Mahmut zijn leerling allerlei verhalen.

Dat Cem ondanks allerlei tegenslagen het gezwoeg volhoudt, komt niet alleen door zijn band met de puttengraver, in wie hij meer en meer een vader ziet, maar dan eentje die het vaderschap heel anders opvat dan zijn eigen vader deed. Na een tijdje is het ook Cems fascinatie voor een vrouw met rood haar die hij in het naburige stadje tegen het lijf is gelopen, die hem aan de dorre vlakte en de put bindt.

Dat in deze roman over vaders en zonen, en over de kracht van mythische verhalen, Oedipus van Sophocles een grote rol speelt zal geen verbazing wekken. Maar er is nog een tweede beroemde vader-en-zoon-legende, een uit de Iraanse verteltraditie. In dat verhaal van de dichter Firdawsi komen de vader en de zoon op een heel andere manier tegenover elkaar te staan dan in Oedipus het geval is. Wat voor zoon is Cem eigenlijk? Wat voor vader zou hij zijn? En wat voor vaders zijn al die andere vaderfiguren in een land waar ‘iedereen een heleboel vaders’ heeft, zoals de vrouw met het rode haar zegt: ‘Vadertje Staat, God de vader, vaderlijke generaals, godfathers… Hier kan niemand zonder vader.’

Klik hier voor een kort fragment uit De vrouw met het rode haar, vertaald door Hanneke van der Heijden, uitgegeven door De Bezige Bij.

 

Turkse dichter Zeynep Köylü woont 15-jarig bestaan van PEN-schrijversflat bij (Antwerpen, 17 november 2017)

Op 17 november viert PEN Vlaanderen het vijftienjarige bestaan van haar schrijversflat. De flat in Antwerpen staat open voor schrijvers uit het buitenland die een tijd in rust willen werken. Sinds vijf jaar vangt de PEN-Schrijversflat in samenwerking met het vluchtstedennetwerk ICORN (International Cities of Refuge Network) jaarlijks ook een auteur-op-de-vlucht op.

Het vijftienjarig jubileum wordt gevierd met een programma waaraan schrijvers uit verschillende landen meedoen: Rodaan Al-Galidi (Irak, Nederland), Maria Ulyanova (Rusland), Jelica Novaković (Servië) en Tade Ipadeola (Nigeria). Uit Turkije komt dichter Zeynep Köylü.

Voor meer informatie over het programma en inschrijving, klik hier.

Voor een interview met Zeynep Köylü onder andere over hoe haar verblijf in Antwerpen haar werk heeft beïnvloed, klik hier.

Voor haar gedicht een halve kilometer tot de oneindigheid, klik hier.

 

Literaire wandeling in Istanbul (6 mei 2017)

Veel auteurs uit Turkije zijn opgegroeid in Istanbul, of op latere leeftijd naar die stad verhuisd. En in veel van hun verhalen, romans en gedichten duikt de stad op als decor of personage.

Op 6 mei 2017 organiseer ik in samenwerking met het Nederlands Instituut in Turkije (NIT) een literaire wandeling door Istanbul voor iedereen die al lopend meer wil horen over literatuur uit Turkije. Wandelend langs plaatsen die een belangrijke rol spelen in hun werk, vertel ik over de boeken van schrijvers als Orhan Pamuk, Ahmet Hamdi Tanpınar, Yusuf Atılgan, Oğuz Atay en Sait Faik Abasıyanık. Maar ook over de Turkse boekenwereld: wat voor uitgeverijen zijn er? Wat voor boeken worden er vertaald? Wat lezen lezers in Turkije eigenlijk?

Afhankelijk van de deelnemers is de voertaal tijdens de wandeling Nederlands of Engels.

Opgeven voor de wandeling kan door een emailtje te sturen aan de assistente van het NIT: g.gurmen@nit-istanbul.org

 

 

Hoe vertaalden we de roman ‘Dat vreemde in mijn hoofd’ van Orhan Pamuk? (Vertalersgeluktournee, 5 april 2017, Haarlem; 19 april 2017; Utrecht)

In april en mei trekt de Vertalersgeluktournee door Nederland. Welke keuzes maakt een vertaler? Voor welke dilemma’s komt zij (of hij) te staan? En wat maakt het vertalersvak zo mooi?

In een aantal boekhandels verspreid door Nederland spreken vertalers over hun vak en over het boek dat ze recentelijk vertaalden. De boeken die aan de orde komen zijn alle genomineerd voor de Europese Literatuurprijs 2017.

De roman Dat vreemde in mijn hoofd van de auteur Orhan Pamuk is een van de genomineerden voor deze prijs. Op 5 april en 19 april vertellen vertaalsters Hanneke van der Heijden en Margreet Dorleijn iets over de vertaling van deze roman.

Het programma van deze twee avonden is als volgt: Lees verder…

Lezing over wandelaars in de Turkse literatuur (Istanbul, 21 april 2017)

Wandelen, slenteren, verdwalen in de straten: lopen en Istanbul horen bij elkaar. Ook in de literatuur. Sommige personages uit de bekendste Turkse romans en korte verhalen brengen hun tijd vooral door met lopen door de Istanbulse straten: Galip bijvoorbeeld in Het zwarte boek van Orhan Pamuk, C. uit De lanterfanter van Yusuf Atılgan en Mümtaz in de roman Sereen van Ahmet Hamdi Tanpınar.

Wat zien ze, waar denken ze aan op hun tochten door de stad? En waarom laten hun auteurs hen vooral lopen? Op 21 april geef ik een lezing op het Nederlands Instituut in Turkije over wandelaars in Turkije.

Plaats: Nederlands Instituut in Turkije, Istanbul
Tijd: 18u30

Yusuf Atılgan in Arnhem (donderdag 29 september 2016)

De roman De lanterfanter van Yusuf Atılgan was een van de vijf boeken die deze zomer favoriet waren bij boekhandel Hijman / Ongerijmd in Arnhem.

Op donderdag 29 september organiseert de boekhandel daarom een avond over De lanterfanter. Ik vertel over Yusuf Atılgan, over lopen in het Istanbul van de jaren vijftig, en over de grote invloed van Atılgan op het werk van Orhan Pamuk en Oğuz Atay.

Voor meer informatie over de avond, klik hier.

Hiernaast een foto van de etalage die boekhandel Hijman/Ongerijmd voor De lanterfanter inrichtte. De etalage is ontworpen door Marije Sietsma van Arnhemse uitgeverij Loopvis.

Plaats:            Boekhandel Hijman / Ongerijmd, Grote Oord 15, Arnhem
Datum:           29 september 2016
Aanvang:       20u